2469

Dünyada Trenin Hiç Uğramadığı Tek Gar Binası

Trenler kavuşmaların, ayrılıkların en hüzünlü sembolleri... Acaba tek bir trenin bile hiç bir zaman uğramadığı, yolcuların veda etmek zorunda kalmadığı bir tren garı var mıdır? Bir tren garı var ki, bugüne kadar raylarına kavuşamamış. Gara en yakın raylar kilometrelerce uzaklıkta. Bu garın garip ve oldukça ilginç bir hikayesi var.

1893 yılında Abbas Hilmi Paşa padişah fermanı ile Mısır Hidivi olarak atanır. Abbas Hilmi Paşa, 1905 yılında “Nimetullah” isimli yatıyla Dalaman yakınlarındaki Sarsala Koyu’na gider. O yıllarda sahilde küçük bir yerleşim varken Dalaman verimli bir ovadan ibarettir. Av hayvanlarının özgürce dolaştığı bu yemyeşil ovayı gören av meraklısı Paşa bölgeye hayran kalır.

İlk olarak, Sarsala Koyu’na bir iskele ve depo inşa ettiren Paşa, ardından da koydan Dalaman’a kadar uzanan bir yol yaptırır. Bölgedeki bataklıkları kurutur ve yolun her iki tarafına da Mısır’dan getirttiği okaliptüs ağaçlarını diktirir. Paşa, 1874’de mülkiyeti kendisine geçen Dalaman’ın da resmen sahibidir ve 1905 yılından itibaren de, buradaki arazilerinde çalışmak üzere Mısır ve Sudan'dan vatandaşlar getirmeye başlar.

Abbas Hilmi Paşa, 1908 yılında artık bir çiftliğinin de bulunduğu ve çok sevdiği Dalaman’a bir av köşkü yaptırmaya karar verir. Aynı tarihlerde de valisi olduğu Mısır’ın İskenderiye kentine bir tren garı inşa ettirmeyi planlamaktadır. İnşaat işini Fransızlar’a verir. Fakat Fransız’lar hazırladıkları projeleri karıştırırlar. İstasyon Binası’nın malzemeleri ve projesi bulunan gemiyi Dalaman’a, Av Köşkünü’nün malzeme ve projelerini taşıyan gemiyi ise Mısır’a gönderirler. Gemi Dalaman yakınlarındaki Sarsala Koyu’na gelerek yükünü boşaltır.

Paşa’nın Dalaman’daki işçileri, hemen işe koyulurlar ve karışıklığın farkına varmadan malzemeleri develere ve katırlara yükleyerek Dalaman’a, köşkün yapılacağı yere taşırlar. Gemiyle gelen inşaat işçilerinin de paşanın adamlarına katıldığı kalabalık bir ekip hep birlikte hızla inşaat işine girişirler. Bir an önce işlerini tamamlayarak Paşa’larını dönüşte güzel bir sürpriz ile karşılamak için var güçleriyle çalışırlar. Bu yoğun çalışmaların neticesinde ortaya çıkan sonuç gerçekten de tam bir sürpriz olur.

Dalaman’da planlanan av köşkünün yerine bir Gar Binası, Mısır’a giden malzeme ve proje ile de İskenderiye’ye mükemmel bir av köşkü yapılmıştır. Duvarları özel yontulmuş taşlardan yapılan Dalaman’daki Gar Binası’nın yüksek kapıları ve eşkenar üçgen biçiminde özel olarak üretilmiş çatı kiremitleri, çatı katı ve sütunsuz merdivenleri bulunmaktadır. Kışın ılık, yazın serin ve havadar olacak şekilde havalandırma bacaları ile dizayn edilmiştir ve iki katlı binanın her katında yedişer oda bulunmaktadır. Tamamlanan binanın etrafına Mısır’dan getirilen palmiyeler ve hurma ağaçları dikilir.

Artık Paşa’yı karşılamak için her şey hazırdır. Dalaman’a dönen Paşa gördüğü manzara karşısında çok şaşırır. Tren yolunun bulunmadığı Dalaman’a Gar Binası yapılması Paşa’yı her ne kadar şaşırtsa da bu güzel binayı yıktırmaya kıyamaz ve yanına ilave olarak bir de cami inşa ettirir. Böylece Muğla’nın şirin ilçesi Dalaman; dünyada tren geçmeyen ilk tren garına sahip olmuş olur.